สํานักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์


Close Panel

บ้านหินลาดในกับการอนุรักษ์ป่า

เขียนโดย Administrator
PDFพิมพ์อีเมล


บ้านหินลาดในเป็นต้นกำเนิดลำห้วยสำคัญ ๆ กว่า ๑๔ ห้วย ที่ไหลมารวมกัน เราจึงเรียกบริเวณนี้ว่าแม่หินลาดโกล็ะ หรือ ห้วยหินลาดใน"อยู่ในเขตพื้นที่ของ ต.บ้านโป่ง อ.เวียงป่าเป้า จ.เชียงราย


 

 

เป็นชุมชนชนเผ่าปวาเก่อญอ หรือชนเผ่า กะเหรี่ยง ที่หลายคนเรียกกัน เป็นชุมชนในหุบเขาที่แวดล้อมไปด้วยภูเขาสลับซับซ้อน ด้วยพลังของชุมชน จึงเกิดการอนุรักษ์ผืนป่าเอาไว้ได้จำนวนชาวบ้าน เพียงกว่าร้อยชีวิตแต่สามารถรักษาผืนป่ากว่า ๑๐,๐๐๐ ไร่เอาไว้อย่างสมบูรณ์ จึงถือว่าไม่ธรรมดา และต้องมีอะไรเป็นปัจจัยสำคัญ จนทำให้ชาวบ้านที่นี่มีแรงผลักดัน รักษาป่าไม้ในพื้นที่นี้ไว้ได้เช่นนี้ แต่ก่อนนั้นเราต้องเจออุปสรรคปัญหามามากต่อมาก และยังได้ต่อสู้กันมายาวนาน

 

 

 

หากย้อนกลับในห้วงอดีตจะเห็นได้ว่ากว่าจะพ้นผ่านบ่วงปัญหาอันทับซ้อน หมู่บ้านห้วยหินลาดในต้องผ่านร่องรอยประวัติยาวนานมากว่า ๓ ชั่วอายุคนมาแล้ว จากการสอบถามผู้แก่แม่เฒ่า ชาวบ้าน พวกเขาบอกว่า สามารถแบ่งออกเป็นยุคต่าง ๆ ได้ ๓ ยุค ดังนี้ คือ ยุคก่อนสัมปทานป่าไม้ ยุคสัมปทานป่าไม้ และยุคหลังสัมปทานป่าไม้ และเชื่อว่า หลายคนคงแปลกใจว่า ทำไมชาวบ้านที่นี่ถึงได้ใช้การสัมปทานป่าไม้เป็นเกณฑ์แบ่งยุคสมัย

 

 

 

การสัมปทานป่าไม้ คือผลพวงของความเปลี่ยนแปลงของหมู่บ้านหินลาดในอย่างเห็นได้ชัด ลำห้วยแห้งขอดการทำไรไ่ม่ได้ผล ถือว่าเป็นยุคเปลี่ยนผ่านที่มีผลกระทบต่อทรัพยากรป่าไม้ และมีผลกระทบต่อวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านที่นี่เป็นอย่างมาก จึงเกิดการอนุรักษ์ผืนป่าเอาไว้ได้่โดยได้นำความเชื่อ พิธีกรรมและวัฒนธรรมชนเผ่ามาปรับใช้ในการดูแลป่า


 

 

อีกทั้งชุมชนแห่งนี้ยังดำรงชีพด้วยวิถีเกษตรแบบผสมผสาน โดยมีรูปแบบการผลิตของชาวบ้าน เป็นระบบเกษตรบนพื้นที่สูงที่ผสมผสานระหว่างความอุดมทรัพยากร และเศรษฐกิจ สังคมวัฒนธรรม เข้าด้วยกัน อาชีพหลักของคนบ้านหินลาดใน คือ การทำนาขั้นบันได ทำไร่หมุนเวียน ในทุ่งนา ทุ่งไร่เราไม่ได้เพียงแค่ปลูกข้าวอย่างเดียวเท่านั้น แต่เรายังใช้พื้นที่นาปลูกพืชผัก เก็บกินได้ตลอดปี


เยาวชนกับการสืบทอดแนวคิดการอนุรักษ์ป่า

จากการพูดคุยกับพ่อหลวงชัยประเสริฐ โพคะ ปราชญ์ชุมชน กล่าวว่า ไม่เป็นห่วงในเรื่องการสืบทอดแนวคิดการอนุรักษ์ป่าของเยาวชนมากนัก เป็นห่วงแต่ผู้ใหญ่เท่านั้นที่จะทำอะไรที่ดีๆที่เป็นแบบอย่างให้กับเยาวชน คนรุ่นต่อไป เพราะการที่เราจะทำอะไรให้เจริญไปข้างหน้า เราต้องย้อนไปในอดีดให้ไกลที่สุดว่าเรามาจากไหน ทำอะไรที่ดีๆไว้ให้สืบทอดบ้าง

 

 

 

เปรียบเหมือนกับการที่เราจะยิงธนูไปให้ไกลและแรงจะต้องดึงสายป่านไปข้างหล้งให้มากที่สุด แล้วลูกธนูถึงจะพุงไปไกลและแรงที่สุดฉันนั้น เพราะเยาวชนได้เรียนรู้จากปูย่าตายายที่สืบทอดองค์ความรู้ในนิทานอ่ือทา จากธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมที่ไกล้ตัว เรียนรู้การเปลี่ยนแปลง และส่งผลกระทบกับตนเองอย่างไร เรียนรู้เพื่อปรับตัวให้อยู่รอด ในการดำรงชีวติอยู่กับป่า และช่วยกันดูแลรักษาป่าใหัอุดมสมบูรณ์ แล้วป่าก็ช่วยดูแลเราซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดเศษฐกิจพอเพียง การใช้ชีวิตพอเพียงโดย ไม่ต้องใช้เงินทองเป็นตัววัดความรวยหรือความสุข

 

 

 

เด็กๆเยาวชนได้เรียนรู้และนำความรู้ภูมิปัญญาที่มีอยู่ได้นำไปปรับใช้ที่จะต้องสืบสานและรักษาสิ่งดีงามนี้เอาไว้และที่สำคัญเด็กเยาวชนบ้านห้วยหินลาดใน รู้และเข้าใจ และพร้อมที่ร่วมกันดูแลรักษาทรัพยากรดินน้ำ ป่า ที่มีคุณค่าเหล่านี้เอาไว้ให้ยั่งยืน จัดทำเป็นเอกสารเพื่อรับเป็นผู้สืบทอด ซึ่งเป็นพื้นฐานการเรียน กิจกรรมของเยาวชนกลุ่มนี้สมกับที่พวกเขาได้รับรางวัล

เยาวชนลูกโลกสีเขียว

 

 

ป่าเป็นเหมือนมหาวิทยาลัยชีวิต

ป่าที่อุดมสมบูรณ์ในหมู่บ้านหินลาดในได้นั้น ย่อมมีประวัติศาส์ที่คนน่าจะให้คนอื่นได้เรียนรู้ว่าทำไมคนในชุมชนหินลาดในต่อสู้จนสามารถที่จะรักษาป่าผืนนี้ได้อย่างไร เขามีองค์ความรู้อะไรบ้าง ดิน น้ำ ป่า สัตว์ ผู้คน สิ่งเหนือธรรมชาติ ประเพณีวัฒนธรรม การดำรงชีวิตอย่างมีความสุข การเกื้อกูลกันระหว่างคนกับป่า คนกับคน คนกับสิ่งเหนือธรรมชาติ ซึงล้วนเป้นสิ่งที่น่าศึกษา

 

 

 

สิ่งเเหล่านี้เป็นภูมิปัญญาของเหล่านักปราช์ในชุมชนหินลาดในที่พร้อมจะถ่ายทอดให้คนที่สนใจที่จะศึกษา ทุกวันนี้จึงมีผู้คนมากมาย ไม่ว่าจะเป็นอาจาร์ยมหาลัย นักวิชาการ นักศึกษา ทั้งในและต่างประเทศมาศึกษา และแลกเปลียนความรู้กันเสมอ ๆ

 

 

สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 10 เชียงใหม่

ที่ตั้ง :: บริเวณศูนย์ราชการจังหวัดเชียงใหม่ ถนนโชตนา อ.เมือง จ.เชียงใหม่ 50300 โทร. 053-112485-6 โทรสาร. 053-112491

Website :: http://www.tpso10.org  Email :: tpso10@m-society.go.th  Facebook :: TPSO10 Chiang Mai